Slentheng, Jamus Kalimasada, lan Iqro: Crita Bab Sepine Perpusda

Dening: Ki Sengkek Suharno

Pegiat Budaya – Dalang Wayang Kebangsaan, Aktivis Forum Peduli Kebudayaan Kab. Tegal

puskapik.com - Sore kuwe, Slentheng njagong nang pojok alun-alun. Tangane nyekel koran lawas, cangkire isi moci, lan nang ngarepe ana piring gorengan isi tahu aci karo randa kemul.

Angine semribit, swara montor lan mobil sliweran, ning atine Slentheng krasa adem campur miris.

Nang sebrang alun-alun, ana Perpusda ngadeg magrong-magrong. Jenenge katon cetha, ning wong mlebu-metu jarang. Kahanane krasa suwung. Ora kaya gedung liane sing rame, parkiran kebek, wong padha teka lunga.

Slentheng mandeng Perpusda kuwe suwe. Ning atine gumun, kok omahe buku malah kalah rame karo mall lan kafe. Wong-wong luwih seneng nongkrong lan dolan HP, tinimbang mlebu perpustakaan kanggo maca.

Sambil nyokot tahu aci, Slentheng nggrundel alus,

“Apa Perpusda iki tenan wis digawé dadi papan sing kepenak kanggo wong maca? Apa Pemda wis tenan-tenan ngopeni, apa mung dijor klowor, digawé ana supaya katon duwe?”

Slentheng banjur kelingan crita wayang bab Serat Jamus Kalimasada. Pusakane Prabu Puntadewa kuwe dudu sembarang pusaka. Dudu mung kanggo gaya-gayaan, ning lambang kawruh lan kabeneran. Jamus Kalimasada kuwe pusaka sing nuntun, dudu nyasarke. Sing dicekel wong sing atine resik lan pikirane bener.

Kanggo Slentheng, buku-buku nang Perpusda kuwe Jamus Kalimasada jaman saiki. Rak buku kuwe pusaka. Kaca-kaca buku kuwe tenaga. Ning yen dijor klowor, kena bledug, ora dirumat, lan ora digatekke, pusaka kuwe suwe-suwe dadi kaya barang ora ana regane. Dudu salah bukune, ning salah sing ngopeni.

Slentheng banjur nyokot randa kemul, ngunyah alon-alon. Pikirane banjur mlaku maring crita gedhe: wahyu pisanan sing mudhun maring Nabi Muhammad SAW. Sing mudhun dudu perintah perang, dudu perintah sugih-sugihan, ning mung siji tembung sing gedhe tenan maknane: Iqro. Wacanen.

Kanggo Slentheng, Iqro kuwe dudu mung maca tulisan. Ning maca urip. Maca kahanan, maca masyarakat, maca sejarah, lan maca tandha-tandhane Gusti Allah SWT. Artine, wong sing ora gelem maca, sejatiné lagi nutup lawang kawruh kanggo awake dhewe.

Saka Iqro kuwe, lair wong-wong pinter. Ulama, ilmuwan, lan wong-wong sing gawé donya maju. Dadi cetha, maca kuwe dudu mung kebiasaan, ning pondasi peradaban.

Ning saiki, Slentheng mandeng Perpusda sing sepi. Atine krasa ngenes. Perpusda kudune dadi papan kanggo nguripke semangat Iqro. Ning yen fasilitas kurang, buku ora anyar, ruang ora kepenak, lan ora ana kegiyatan sing narik bocah enom, yo aja kaget yen wong males teka.

Slentheng ngombe moci-ne, banjur ngelus dada. Dheweke rumangsa, sepine Perpusda ora bisa dipisahke saka sikape Pemda. Pemda sing duwe kuwasa kudune ora mung mikir bangunan, ning mikir isine. Ora mung mikir gedunge, ning mikir uripe. Ngopeni Perpusda kuwe padha wae karo nandur masa depan.

Nang bayangane Slentheng, Perpusda kudune rame: ana diskusi, bedah buku, nonton film edukatif, ruang bocah, WiFi sing kenceng, lan kursi sing empuk supaya wong betah. Yen perpustakaan digawe urip, wong bakal teka dhewe. Ning yen mung dadi gudang buku, yo tetep bakal kalah karo kafe lan mall.

Slentheng mandeng maneh piring gorengan. Dheweke mesem kecut.

“Aja-aja mengko, buku lan koran iki mung dadi kaya sing saiki ana nang piring iki,” pikirane. “Mung dadi bungkus tahu aci lan randa kemul, terus dibuwang.”

Kanggo Slentheng, buku kuwe pusaka.

Perpusda kuwe omahe pusaka.

Lan Iqro kuwe swara peradaban sing kudu terus diuripke.

Sore kuwe, Slentheng ngentekke tahu aci lan randa kemul-ne. Moci-ne diombe nganti entek. Koran dilipet, dhuwit dikeluarke, banjur mbayar nang bakul.

Slentheng banjur ngadeg lan mlaku ninggalke alun-alun, karo nggawa pangarep-arep siji: muga-muga Perpusda ora terus dijor klowor, lan muga-muga Pemda gelem luwih nggatekke pusaka ilmu pengetahuan iki.***

Tag: Slentheng

Slentheng, Jamus Kalimasada, lan Iqro: Crita Bab Sepine Perpusda